Herhangi bir dilin yok oluşu insanoğlu için telafi mümkün olmayan bir kayıptır. Yer yüzünde bir hayvan neslinin tükenmesi nasıl bir çevrsel felaketse, dillerin yok oluşuda toplumların entelektüel ve kültürel zenginliklerinin geri dönüşü olmayan bir felakettir.
“Bir kültür bir baÅŸka kültürün içinde asimile olduÄŸunda tehlike altında olan dili etkileyen olayların sırası her yerde aynıdır. Bunda üç temel aÅŸama vardır. Ä°lk aÅŸama olarak, egemen dili konuÅŸmaları için insanların üstünde baskı kurulur; bu baskı, siyasal, sosyal veya ekonomik kaynaklı olabilir. Bu süreçte teÅŸvik, tavsiye veya getirilen kanunla yukarıdan aÅŸağıya bir süreç yaÅŸanır ya da çeÅŸitli mekanizmalarla (moda, arkadaÅŸ grubu baskıcı vb.) süreç aÅŸağıdan yukarı iÅŸleyebilir. Ä°kinci aÅŸama olarak, iki dilliliÄŸin ortaya çıkmasıdır. Ardından süreç içinde sonradan öğrenilen dil, anadilinin yerine geçer; yani anadili terk edilmeye baÅŸlanır. Üçüncü aÅŸamada genç kuÅŸaki yeni dilinde iyice ustalaşır ve ihtiyaçlarını karşılamada eski dilinin gereksiz olduÄŸunu hisseder. Bu da beraberinde eski diline karşı bir utanç duygusu getirir. Anne-babalar çocuklarıyla anadilinde daha az konuÅŸur ve yeni toplumsal ortamda eski dili konuÅŸmak için fırsatlar iyice azalır. Ev dışında çocuklar artık kendi anadillerini bırakırlar. Böylece tekdillilik ortaya çıkar ve eski anadili ortadan kaybolmaya baÅŸlar…” Dillerin Katli- Profil Kitap/Sayfa: 98-99
Yazar: David CRYSTAL
Profesör David Crystal dil alanında dünayın önde gelen uzmanlarındandır. 1995 yılında Ä°ngilizceye yaptığı katkıdan ötürü “The Order of the Brithis Empire” (Ä°ngiliz Ä°mparatorluÄŸu Düzeni) ödülüne layık görüldü.
Dile olan ilgisinin yanı sıra Crystal Referansı ve Crystal Semantics adlı iki birimi olan Crytal Reerans Sistemleri’nin yönetim kurulu baÅŸkanlığını yürütüyor. Ayrıca doÄŸum yeri olan Holyhead’deki Ucheldre Merkezi baÅŸkanıdır.
Çeviri: Gökhan CANSIZ
1995 yılında Marmar Üniversitesi İngilizce Öğretmenliği Bölümünden mezun oldu. 2000 yılında Fatih Üniversitesi Dili ve Edebiyatı Bölümnde yüksek lisans yaptı. Fatih üniversitesi ve Gebze Yüksek Teknoloji Estitüsünde okutman olarak çalıştı. Halen Fatih Üniversitesinde görev yapmaktadır.
